Thursday, May 23, 2013

DI TÍCH PHẬT GIÁO TẠI AFGHANISTAN


                                      Tiếng gọi từ những phế tích Phật giáo Afganistan
                                                                                   Thường Huyễn 

  Thứ Hai, 05:57 18-03-2013


Afghanistan - đất nước đã có một thời Phật giáo lên ngôi, cuộc sống rất an bình, phúc lạc. Vào thời Đại đế Asoka (thế kỷ III, tr. TL), Phật giáo đã được truyền đến đây. Về thăm lại Bamiyan, một thành phố xinh xắn trong thung lũng của vùng núi Hindu Kush, nằm trên con đường Tơ Lụa cổ xưa, con đường duy nhất thông thương các vùng Trung Hoa, Ấn Độ, Châu Âu lúc bấy giờ, nơi dừng chân của thương nhân, khách bộ hành và chư Tăng đi ngang qua đây, giờ đây thật hoang vắng, se thắt lòng người.
Con đường tơ lụa huyền thoại
 Thung lũng Bamiyan


Hai tượng Phật khổng lồ cao nhất thế giới cũng được kiến tạo vào thời điểm vàng son của Phật giáo trên mảnh đất này. Một tượng cao 35m được kiến tạo từ năm 544 đến 595, và một tượng cao 53 m được kiến tạo từ năm 591 đến 644. Tính đến năm 2001, hai tượng Phật đã hiện hữu hơn 1500 năm trên vách núi cao có chiều dài vòng cung 500-600m. Dọc theo vách núi này còn có nhiều hang động, nơi tu tập của chư Tăng ngày xưa và tượng Phật lớn nhỏ được chạm khắc công phu. Ngưòi ta tin rằng các kiệt tác này đều được thực hiện vào đời vua Kushan với sự hướng đạo của chư Tăng tại địa phương.


Tượng Phật ở Bamiyan được chụp ở nhiều góc độ

Trong Đại Đường Tây Vực Ký có viết, ngài Huyền Trang viếng thăm nơi đây vào ngày 30 tháng 4 năm 630. Ngài mô tả lại Bamiyan lúc bấy giờ là một trung tâm Phật giáo phồn thịnh với khoảng 10 tự viện lớn gồm cả ngàn tăng chúng. Phật tử thường xuyên cúng dường hương hoa, vòng vàng đá quý trên hai tượng Phật lớn này. Năm 2003, UNESCO đã đưa di tích Phật giáo Bamiyan vào danh sách di sản thế giới. Mô thức chạm khắc tượng Phật và hang động ở Bamiyan vẫn còn thấy nơi các tượng Phật ở Bingling Tự thuộc vùng thạch động tỉnh Gansu, Trung Quốc ngày nay. Lạc Sơn Đại Phật trong tư thế ngồi, cao 71m, được kiến tạo vào đời Đường (618–907), ở Tứ Xuyên, Trung Quốc cũng được phỏng theo phong cách tượng Phật ở Bamiyan. Năm 1996, Liên Hiệp Quốc đã công nhận Lạc Sơn Đại Phật là di sản văn hoá thế giới. Thật kỳ diệu, trận động đất kinh hoàng năm 2008 ở Tứ Xuyên không ảnh hưởng gì đến tượng Phật.

Lạc Sơn Đại Phật ở Tứ Xuyên, Trung Quốc được phỏng theo phong cách tượng Phật Bamiyan


Đạo Phật tại Afghanistan phát triển rực rỡ từ thế kỷ thứ 2 cho đến thế kỷ thứ 7. Từ đây trở đi Hồi giáo bắt đầu đặt chân trên vùng đất này và lớn mạnh và nhanh chóng chiếm ưu thế trong tín ngưỡng quần chúng. Đạo Phật chỉ còn là chùa chiền không Tăng lữ, tượng Phật, hang động hiu quạnh. Vẫn không yên, những di sản quý báu này luôn bị đe doạ phá huỷ, xoá sổ trên mặt đất. Năm 1221, cơn thảm hoạ phủ xuống Bamiyan, song những tượng Phật vẫn bình yên. Sau đó, hoàng đế Mughal, Aurangzeb cố gắng dùng hoả pháo lớn bắn phá. Đến thế kỷ 18, vua Nader Afshar, Thổ Nhĩ Kỳ đã dùng đại pháo công phá, thân tượng bị khoét thủng nhiều lỗ nhỏ nhưng không mấy trầm trọng. Lần định mệnh sau cùng là vào đầu tháng 3 năm 2001, chính phủ Hồi giáo cực đoan Taliban đã ra lệnh dùng thuốc nổ và nhiều loại vũ khí hiện đại của thế kỷ 20 - 21 làm nổ tung, phá huỷ hoàn toàn hai tượng Phật khổng lồ.
Đầu tháng 3/2001, chính phủ Hồi giáo cực đoan Taliban đã dùng vũ khí hiện đại phá hủy tượng Phật
Khách du lịch thỉnh thoảng đến thăm viếng nơi đây phải mua vé để rồi ngắm lại một cái hang vĩ đại không còn bóng dáng của tượng Phật đã được người dân Afghanistan gìn giữ từ đời này sang đời khác. Thay vì được ngắm hai tượng Phật khổng lồ, giờ đây họ đau xót ngước mắt lên chỉ thấy vách núi sừng sững với cái hốc khổng lồ như lồng ngực không trái tim. Khách đến thăm chỉ còn biết luyến tiếc ngắm những mảnh vụn của 2 tượng Phật trong tủ đặt trên lối đi không đủ ánh sáng. Ông Hamza Youssefi đang làm việc tại Khoa Kiến trúc Lịch sử Afghanistan ngậm ngùi: “Không ai biết cái giá phải trả cho công việc của nghệ nhân, những người đã đi vào lịch sử nghệ thuật hơn 1500 năm nay, và cũng không ai sẵn lòng trả cái giá ấy...”
Sau sự kiện 3/2001 Bamiyan chỉ còn trơ trọi vách núi


Sau khi hai tượng Phật bị phá huỷ, chính phủ Nhật Bản và một số tổ chức khác như Học viện Afghanistan ở Bubendorf, Thuỵ Sĩ, tổ chức ETH ở Zurich bàn đến việc tái thiết lại hai tượng Đại Phật này. Vào năm 2002, Phật giáo Tích Lan đã cho kiến tạo một tượng Phật trên núi phỏng theo mô thức của hai tượng Phật Bamiyan. Chính phủ Afgha cho mời hoạ sĩ Hiro Yamagata, người Nhật dùng hệ thống laser 14 phóng hình hai bức tranh Phật lên vách núi, chỗ hai tượng Phật ngày trước. Hệ thống laser này dùng năng lượng mặt trời và gió. Công trình này phải chi phí khoảng 9 tỷ đô la và đã được UNESCO tài trợ.

Hoạ sĩ Hiro Yamagata dùng hệ thống laser 14 phóng hình hai bức tranh Phật lên vách núi

Kể từ năm 2002, ngân khoảng quốc tế liên tục tài trợ cho việc phục hồi dần dần và bảo tồn di sản này. Năm 2009, Tổ chức Văn hoá, Khoa học, Giáo dục Liên Hiệp Quốc đã tài trợ 1.3 tỷ đô la cho chương tình thu gom lại những mảnh vụn của hai tượng Phật, chuẩn bị cho việc tái tạo 2 tượng đại Phật. Ngày 3 - 4 tháng 3 năm 2011, tại Pari, Nhóm Chuyên gia Phục hồi Công trình Văn hoá Afghanistan của UNESO đã ngồi lại với nhau bàn bạc hướng thực hiện cho việc phục hồi di sản này. Nhà nghiên cứu Erwin Emmerling của Trường Đại học Kỹ thuật Munich đưa đề nghị nên tái tạo tượng Phật nhỏ bằng hoá chất Silicon. Hội thảo tại Pari lần này có 39 bản kiến nghị tái thiết tượng Phật và xây dựng một số bảo tàng viện nhằm bảo tồn tốt di tích Bamiyan. Hàng vạn mảnh nhỏ chất liệu xa xưa thô sơ sẽ được nối liền bằng hoá chất hiện đại ngày nay. Bert Praxenthaler, một nhà điêu khắc và cũng là một nhà sử học người Đức nổi tiếng đảm nhận trực tiếp nhiệm vụ này. Việc trước tiên, ông sẽ đào tạo một đội ngũ nghệ nhân địa phương để tiếp tay thực hiện việc phục hồi hang động và tượng Phật. Chương trình này được sự hỗ trợ tích cực của UNESCO và Hội đồng Bảo tồn Di sản Quốc tế (ICOMOS). 
 
Bước đầu cho công tác phục chế 2 tượng Phật

Ngày nay xung quanh thung lũng Bamiya có hơn 400.000 người dân đang sống cảnh nghèo thiếu, lạnh lẽo trong những căn chòi lụp sụp và ở những hang động ẩm tối. Việc phục hồi di sản này cũng bị một vài góp ý rằng việc làm thiết thực nhất trước mắt là ngân khoản dành cho việc phục hồi di sản nên giúp cho người dân tội nghiệp ở đây có nhà ở, điện, nước và các phương tiện sinh sống được tốt hơn. Tuy nhiên, với tầm nhìn xa, việc phục hồi di sản là điều phải thực hiện. Người dân địa phương nói riêng và đất nước Afghanistan rất mong mỏi việc phục hồi di tích này sớm thành hiện thực để họ có công ăn việc làm và phát triển kinh tế đời sống bằng ngành du lịch.


Hiện nay, một nguy cơ thảm hoạ Phật giáo khác ở Afghanistan có thể xảy ra. Thành phố Phật giáo Mes Aynak cổ kính bị lãng quên bao nhiêu thế kỷ, nay đang bị đánh thức bởi lòng tham con người thời đại. Họ khám phá ra đây chính là một mỏ đồng lớn nhất thế giới, một tài nguyên quý hiếm của nhân loại.

Tuy nhiên, một điều hết sức may mắn là sự trì hoãn trong việc xây dựng khu mỏ vĩ đại này, và nhờ vào nguồn tiền đầu tư của Ngân hàng Thế giới, khoa khảo cổ học đã giành được một diện tích 1,5 dặm.


Một nhóm các nhà khảo cổ học quốc tế và hơn 550 nhân công địa phương hiện nay đang tiến hành khai quật. Khu vực này cũng nằm trên con đường Tơ Lụa và có vị trí khá quan trọng được xem như là cửa sổ độc nhất của Afghanistan nhìn sang Trung Hoa, Ấn Độ và các nước Địa Trung Hải. Tại thành phố Phật giáo này, có sáu tự viện xếp theo hình vòng cung và nổi bật là lò luyện đồng, hầm mỏ được xây dựng trên mỏm núi ở độ cao gần 2.500m (8.200 feet). Khung cảnh này cho thấy Phật giáo, việc khai mỏ và mua bán trao đổi có sự liên quan với nhau trong nhiều năm qua kể từ thế kỷ thứ năm.


Điểm đáng lưu tâm là sự mâu thuẫn giữa tư tưởng bảo tồn văn hoá và nhu cầu nâng cao đời sống kinh tế hết sức cần cấp của Afghanistan. Nhiều nước ngoài ngắm ngía nguồi tài nguyên này khiến họ dao động. Mỏ đồng đỏ ở đây có thể trị giá 100 tỷ đô la, gấp năm lần giá trị toàn bộ kinh tế Afghanistan, trong đó chính phủ và quân đội được tài trợ chủ yếu từ nước ngoài.


Năm 2007, Trung Hoa đã ký hợp đồng 3 tỷ cho 30 năm khai mỏ. Đây là lần đầu tư lớn nhất trong lịch sử Afghanistan và các viên chức Afghanistan hoan nghênh việc này như là phần việc then chốt trong công cuộc xây dựng nền kinh tế đất nước chứ không phải chỉ dựa vào nguồn trợ cấp từ các nước và việc buôn bán thuốc phiện. Họ còn cho rằng, việc đầu tư này mang lại hàng trăm triệu đô la mỗi năm cho chính phủ và tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn người.


Vấn đề nghiêm trọng là việc khai mỏ sẽ tàn phá tất cả di sản văn hoá tinh thần quý giá hiện hữu từ bao lâu nay. Vô số phù điêu, tranh tường và hơn ngàn tượng Phật, Bồ-tát rất có giá trị phải chịu số phận như thế nào đây. Nỗi lo âu ám ảnh cái cảnh tượng kinh hoàng nhất trong lịch sử Afghanistan vào năm 2001, Đức Phật bị giật tung tiêu biến trong chốc lát đang vây kín suy nghĩ của các nhà khảo cổ có lương tâm và quần chúng trong nước và thế giới.


Tuy nhiên vào năm 2009, một nhóm nhỏ gồm các nhà khảo cổ học người Pháp và Afghanistan đã thực hiện được một thoả thuận với Bộ Tài Nguyên cho phép được “khai quật giải nguy”, cất giữ lại được nhiều tác phẩm, tài liệu quý giá trước khi việc khai mỏ khởi công.


Ông Mossadiq Khalili, Thứ trưởng Bộ Văn Hoá Afghanistan cho biết: “Theo dự định, tháng 12 năm ngoái là hạng chót khởi công, song vẫn chưa thấy tiến hành. Bây giờ họ dự định vào tháng 6 năm nay sẽ hoàn tất thi công đợt đầu.”


Các nhà khảo cổ nhận thấy có lẽ việc thi công phải đến năm 2016 vì tiến độ làm việc khá lề mề, chậm chạp. Dường như chưa có một dự án nghiêm túc, thiết bị máy móc, lò nấu kim loại, đường vận chuyển cho công việc. Đây cũng là điều làm giảm bớt sự căng thẳng, các nhà khảo cổ có đủ thời gian để di chuyển các bảo vật, nhưng luyến tiếc thay, một thành phố Phật giáo cổ sẽ bị san bằng trong nay mai. Định mệnh của thành phố này rồi cũng như hai tượng Đại Phật Bamiyan. Hai tượng Phật hy vọng sẽ có ngày phục hồi, còn thành phố này sẽ là “bãi biển nương dâu” do chính con người tạo ra.


Sự hiện hữu của hình ảnh hai tượng đại Phật trong tim nhân loại là bất diệt. Dẫu hốc núi rỗng không quá lớn kia vẫn còn đó, hình ảnh Đức Phật vẫn sừng sững ngự trị trong tâm trí khách hành hương và mọi người. Con người thật quá yếu đuối và cũng thật kiên cường. Trước cảnh thành trụ hoại không của đồng loại, cảnh vật, con người buồn khổ khôn nguôi. Lại cũng chính con người dũng mãnh, kiên trì, chịu đựng, để rồi vượt qua mọi đau khổ, thử thách hướng đến chân trời tươi sáng. Ấy là tâm của người đã nhận ra sự thật vô thường của thiên địa hoàn vũ; ấy là trí của người biết nên làm gì, cần làm gì để chính ta an vui, mọi người an vui, và thế giới an vui.

(Tổng hợp theo nhiều nguồn tài liệu tiếng Anh)
Một di tích Phật giáo quan trọng ở Afghanistan sắp biến mất do công ty Trung quốc khai thác quặng đồng 
  Mes Aynak là một di tích Phật giáo 2600 năm tuổi ở tỉnh Logar, Afghanistan, đây là nơi chứa các di tích khảo cổ học cổ đại và một trong những mỏ đồng lớn nhất thế giới. Năm 2007, một công ty thuộc sở hữu của chính quyền Trung Quốc trả $ 3 tỷ USD để thuê khu vực trong 30 năm với kế hoạch khai thác quẳng đồng trị giá $ 100 tỷ USD.
Trong khi chuẩn bị đào đất, những người thợ mỏ đã tìm thấy một tu viện Phật Giáo rộng 100 mẫu chứa một loạt các ngôi chùa Phật giáo, tượng, di tích và bản thảo kinh điển.

Trong năm 2009 các nhà khảo cổ học đã được một thời hạn ba năm để cố gắng khai quật các di chỉ này, nhưng họ nói rằng đó là một công việc 30-năm và họ hiện đang bị hạn chế rất nhiều về dụng cụ cơ giới.

"Đây có lẽ là một trong những điểm quan trọng nhất dọc theo con đường tơ lụa", Philippe Marquis, một nhà khảo cổ người Pháp tư vấn cho những người Afghanistan, nói với tờ Daily Mail trong năm 2010. "Những gì chúng tôi có tại nơi này, với những gì đã được khai quật, đủ để lấp đầy bảo tàng quốc gia Afghanistan."

Vì vậy, bây giờ các nhà khảo cổ học từ khắp nơi trên thế giới đang vận động để cứu các di tích này với sự giúp đỡ của nhà làm phim tài liệu Brent Huffman.

Dưới đây là một số hình ảnh  của Flickr / US. Embassy Kabul cung cấp:
Các di tích nằm khoảng 25 dặm về phía đông nam thủ đô Kabul



Hơn 250 người Afghanistan đang làm việc với một nhóm các nhà khảo cổ quốc tế để khai quật các di tích cổ



Họ đã phát hiện ra hơn hai mươi địa điểm đổ nát, trong đó có bốn tu viện Phật giáo từ thế kỷ thứ 5-6


Một pháo đài sườn đồi và các khu định cư từ thời đại đồ đồng (2300 - 1700 trước công nguyên)


Mỏ đồng chôn cất có thể đã được sử dụng lần đầu tiên bởi con người từ 5.000 năm trước


Đã có một trại dành cho công nhân Trung Quốc,

Các nhà khảo cổ nói Mes Aynak có thể là đáng kể như Pompeii nếu được khai quật và bảo quản


Họ muốn cố gắng bảo vệ kho tàng văn hóa trước và sau khi khai thác


Các di tích bao gồm một số bảo tháp Phật giáo và đền chùa


Khám phá nhiều hành lang và phòng



Hơn 200 bức tượng đã được tìm thấy


Một số lớn có thể sẽ bị phá hủy trước khi di chuyển
Hiện tại không hy vọng có các văn bản cổ trên tường

Ngoài ra còn có đồng tiền bằng kim loại, thủy tinh, các dụng cụ và hiện vật khác,
bao gồm cả bản thảo có thể là của Alexander Đại đế

Hoạt động khai thác mỏ được dự kiến ​​bắt đầu vào tháng Giêng năm 2013

Các chuyên gia khai thác mỏ nói chất đồng sẽ tạo ra đất độc hại
và  mọi người sẽ được khuyên nên tránh khu vực

Tìm hiểu thêm: http://www.businessinsider.com/mes-aynak-turned-into-copper-mine-2012-9?op=1 # ixzz27cbEvcyB


Link: http://www.giaodiemonline.com/noidung_detail.php?newsid=6979

No comments: